---

CURSO DE CULTURA TRADICIONAL

---

.

A Asociación Cultural “Cantigas e Frores” ven organizando de xeito continuado, durante os últimos 26 anos, este curso no que se ofertan ensinanzas relacionadas coa cultura tradicional galega. O curso, dende o seu comezo, está ubicado nas datas da semana santa.

Durante os 26 anos ininterrumpidos de vida, o curso mantivo unha estructura dinámica que se foi adaptando ás demandas do alumnado asistente e ás tendencias do momento no relativo ó ensino dos diversos aspectos relacionados coa nosa cultura tradicional.

Naceu no ano 1982 impulsado por Julio Mendez y Menendez de Llano, quen permaneceu coma director do mesmo ata o ano 2.002. O curso iniciouse co ánimo de unificar un método de ensino entre os mestres de baile tradicional galego.

Ata o ano 1992 o curso estivo adicado ó seu obxectivo primixenio e somentes se imparten, de xeito práctico, aulas de baile galego. Estas aulas compaxinábase coa celebración de conferencias impartidas por significativos persoeiros vencellados á cultura tradicional galega entre os que podemos nomear a: Roxelio Groba e Groba, Francisco Luengo, Xosé Manuel González Reboredo, Xoaquín Lorenzo Fernández, Paco Martín, José Ramón Mariño Ferro, Marcial Gondar Portosany, José Tuñas Bouzón, Ramón Piñeiro Lopez, Xosé Trapero Pardo, Dario Xohan Cabana, Francisco Calo Lourido, etc.

A partir do ano 1992, e atendendo ó grande interese que acada nesta década o aprendizaxe da nosa música tradicional, comenzan a impartirse aulas dos distintos instrumentos propios da música galega. Así chegamos á actualidade, impartindo 5 especialidades (baile galego, gaita, percusión, canto e pandeireta, zanfona) nas que se compaxinan os aspectos teóricos cos aspectos prácticos.

No ano 2003 o curso cambia a súa dirección que recae, de xeito rotatorio, en membros da xunta directiva da asociación “Cantigas e Frores”. Nestes últimos anos os esforzos céntranse en traer a Lugo un profesorado de calidade que suscite o interés do alumnado abarcando todos os estilos e escolas vixentes na música e baile galegos. Polo curso pasaron mestres de renome como: Xaquin Xesteira, Ivan Costa Blanco, Anxo Lois Pintos, Francisco Estevez “chuco”, Oscar Fernandez Sanjurjo, Xose Lois Romero Cagigal, Luis Prego Fernandez, Suso e Pepe Vaamonde Manteiga, Daniel Bellón, Ugia Pedreira, Germán Díaz, Luis Correa “O Caruncho”, entre outros.

Obxectivos do Curso

Dende “Cantigas e Frores” temos fixados os seguintes os obxectivos:

1. Darlle continuidade no tempo a este curso, que foi un dos primeiros de este tipo en celebrarse na península, e que se ven organizando de xeito periódico e ininterrumpido dende o 1982.

2. Ofertar dende esta asociación a posibilidade de que as persoas interesadas poidan recibir ensinanzas de mans dos mellores mestres nas respectivas especialidades, sempre baixo criterios de calidade.

3. Crear un tempo e un lugar de encontro para que as persoas vencelladas á cultura tradicional galega podan compartir experiencias e así manter vivo un dos piares básicos da nosa identidade e do noso feito diferencial.

4. Manter esta actividade na cidade de Lugo, que sempre foi referente na música tradicional galega.

Especialidades

As especialidades do curso son as seguintes:

1. Técnicas de gaita
2. Técnicas de canto e pandeireta
3. Técnicas de percusión tradicional
4. Técnicas de baile tradicional
5. Técnicas de zanfona

Patrocinio

Nos últimos anos foi patrocinado pola "Dirección Xeral de Creación e Difusión Cultural" da "Consellería de Cultura e Deporte" da Xunta de Galicia; colaborando tamén a Sociedade Anónima do Xacobeo, a Deputación Provincial de Lugo e o Excmo. Concello de Lugo coa cesión do Auditorio Municipal e os locais anexos da Piscina Municipal, onde de levan a cabo as clases. Tamén colabora connosco a Asociación de Gaiteiros Galegos.

Alumnado

A maior parte dos participantes son músicos en activo ou alumnos/as de diferentes escolas de música tradicional. Tamén asisten a estes cursos mestres que imparten aulas en escolas de música tradicional, en asociacións culturais, centros galegos ou no ensino reglado. Acude alumnado de toda a xeografía galega, de centros galegos de todo o mundo. Músicos tradicionais de culturas afíns á galega (Portugal, Escocia. etc).

XXV ANIVERSARIO

No ano 2.007, e coa intención de celebrar os 25 anos, ademáis das aulas propias do curso, Cantigas e Frores fixo un esforzo extraordinario para programar actividades que se servisen para conmemorar este aniversario.

Todos/as os/as participantes recibiron, á súa chegada, o material e a documentación precisa para cada unha das especialidades nas que estaban inscritos previamente. A presentación do curso realizouse en dous actos, cunha rolda de prensa previa ó inicio do curso á que acudiron os medios de comunicación locais e de ámbito galego. No acto de presentación a coordinadora do curso fixo un breve resumo dos 25 anos de andaina do curso, agradeceu o traballo realizado polas persoas que colaboraron co curso, ó longo de estes anos, e ás institucións que prestaron apoio ó desenvolvemento do mesmo.

Instaláronse na entrada do Auditorio Gustavo Freire un total de 12 paneis cunha colección de fotografías dos 25 anos do curso. Solicitouse a todo o profesorado, que participou nas distintas edicións do curso, a redacción dun texto coas súas impresións sobre o mesmo, estes textos tamén foron incluídos nesta exposición. Esta exposición permaneceu aberta ó público durante a celebración do curso.

Na clausura do curso e entrega de diplomas, os alumnos/as de cada especialidade fixeron unha pequena exhibición dos coñecementos adquiridos durante o curso. De seguido procedeuse á entrega de diplomas e á clausura do curso. Neste actos estivo presente o Delegado Provincial da Consellería de Cultura da Xunta de Galicia.

Tras o acto de clausura, o músico e etnógrafo Pablo Carpintero Arias, ofreceu un concerto didáctico sobre a evolución, morfoloxía e tipoloxía das gaitas no noroeste peninsular.

 

 

Profesores

Entre o profesorado atópanse nomes dos máis destacados dentro da música e o baile galegos. Nas derradeiras edicións participaron coma mestres:

No ano 2003

IVÁN COSTA BLANCO (Técnicas de gaita) - Mestre de gaita no CEIP de Carballedo (Cotobade), director de varios grupos na provincia de Pontevedra e gañador de numerosos premios de gaitas.

OLGA KIRK MARTÍNEZ (Técnicas de canto e pandeireta) - Dra. Pandeireteiras de “Cantigas e Agarimos” (Santiago). Directora de “Donaire” da Coruña.

FRANCISCO ESTEVEZ "Chuco" (Técnicas de percusión tradicional) - Expercusionista de "Chouteira" e profesor no "Conservatorio de Música Tradicional e Folque de Lalín”.

PABLO DÍAZ CARRO (Técnicas de baile tradicional) - Excompoñente de "Xacarandaina", compoñente de "Route" e profesor de baile de “Donaire” da Coruña.

OSCAR FERNÁNDEZ SANJURJO (Técnicas de zanfona) - Membro de "Os Cempés", profesor de zanfona no "Conservatorio de Música Tradicional e Folque de Lalín” e profesor de zanfona na Escola Municipal de Música da Coruña.

No ano 2004

PEPE VAAMONDE MANTEIGA (Técnicas de gaita) - Leva máis de vinte anos como mestre gaiteiro. Gañóu importantes premios "I Certame Pelegrín", "Soutelo de Montes", e en tres ocasións "Constantino Bellón". Ten editados os discos "Danza Prima", "Aviouga".

Mª DEL CARMEN GIADÁNS DOPAZO (Técnicas de canto e pandeireta) - Pertence ó grupo "Brincadeira" dende o ano 1997. Da clases de pandeireta e canto en varias agrupacións de Santiago de Compostela e impartiu cursos en varios Centros Galegos.

ANDRÉS VILÁN (Técnicas de percusión tradicional) - Está adicado dende hai máis de 15 anos ó estudio da percusión tradicional galega. Imparte clases en diversas escolas de música tradicional e asociacións culturais. Ten participado en numerosos traballos discográficos.

LUÍS PREGO FERNÁNDEZ (Técnicas de baile tradicional) - Director do Grupo de Baile e Música Tradicional “Brincadeira”. Fundador e director de “O Fiadeiro”.

ANXO LOIS PINTOS (Técnicas de zanfona) - É basicamente gaiteiro e zanfonista, ainda que tamén participa do uso do violín, do saxofón, do piano, da frauta de pico, da percusión tradicional… Na actualidade divide a súa actividade entre Berrogüetto e o labor de mestre de Zanfona no Conservatorio de Música Tradicional da Escola de Artes e Oficios de Vigo.

No ano 2005

DANIEL BELLÓN GARCÍA (Técnicas de gaita) - Profesor na “Escola de Gaita Tradicional” da Sociedade Cultural Medulio (Ferrol). Membro de grupos como a Banda de Gaitas 'Airiños de Fene', ‘Roquementroque’, ‘Xaloucos’ ou ‘Luvas Verdes’, cos que ten realizado importantes actuacións en España, Portugal e Francia.

Acadou moitos trofeos, algúns en repetidas ocasións, coas mencionadas formacións e en solitario. Foi nomeado “Gaiteiro Maior de Fene”, e ten participado en varias gravacións así como nalgunhas publicacións.

UGÍA PEDREIRA (Técnicas de canto e pandeireta) - Directora do Conservatorio de Música Tradicional e Folque de Lalín.

É Cantante e Psicóloga. Fundadora do proxecto MARFUL. Coñecida na música tradicional polos tres discos editados co grupo Chouteira e pola súas constantes colaboracións en distintos estilos musicais (O Musical Dillei, Nación Reixa, Banda Basotti, Eliseo Parra, o espectáculo Son delas, Susana Seivane, Cempés, a música para a exposición Narracións de Caxigueiro, o espacio sonoro do Canto Do Dime-dime de Factoria Teatro,etc.). No ano 2000 crea e dirixe o Conservatorio Folque de Lalín onde imparte aulas de canto.

XOSÉ LOIS ROMERO GAGIGAL (Técnicas de percusión tradicional.) - Membro do Grupo de Música Tradicional do IGAEM, corpo musical habitual do Ballet Galego Rei de Viana.

Forma dúo con Xesús Vaamonde. Tamén é membro de Lelia Doura e, ven exercendo como percusionista de Luvas Verdes. Forma parte do espectáculo ‘Projecto Ninguém’, na montaxe ‘Ball-cans’. Ten acadado diversos premios e recoñecementos, algúns deles en varias ocasións. Ten participado en diversas gravacións, e feito varias publicacións. Algunhas obras súas forman parte do repertorio de coñecidos artistas

SERGIO COBOS (Técnicas de baile tradicional) - Profesor de baile tradicional impartindo clases en diferentes grupos.

Tamén fai unha ampla labor de recollida de música e bailes tradicionais. Foi membro de Violia e Rumbadeira e estivo trece anos no grupo Cántigas e Agarimos. Impartiu cursos en Pamplona, Barcelona e Nova York e ten participado en diferentes festivais e obradoiros de baile internacionais en Francia e Portugal.

GERMÁN DÍAZ (Técnicas de zanfona) - Forma parte dos proxectos: BALDO MARTÍNEZ CUARTETO ACÚSTICO, SINFONIA QUARTET, NUKE TRIO, RAO TRIO, LUKUM TRÍO, Dúo Anxo Lorenzo-Germán Díaz, DÚO DE FUEGO (Pascal Lefeuvre y Germán Díaz), Dúo Gorka Hermosa-Germán Díaz, Dúo Wafir Sheik-Germán Díaz, LA PARRUS DIXIE BAND, e dirixe o seu propio espectáculo, “EL SÚETER DE CLAUDIA”. Foi membro da VIELLISTIC ORCHESTRA en Francia.

Traballou con cantantes coma MARIA SALGADO e UXÍA. Tamén pertenceu ó grupo galego LAIO. Ten actuado por toda España, Francia, Arxelia, Irlanda, Alemania, Portugal, Bélxica, Países Baixos, Noruega, etc.
Foi compositor en diferentes obras teatrais, ten desenrolado unha ampla actividade docente e editou diversas publicacións. Tamén colaborou en case un centenar de grabacións discográficas. Galardoado co premio “Racimo de Oro” da música. Ten a súa propia discográfica.

No ano 2006

PEDRO DAVID LAMAS VARELA (Técnicas de Gaita) - Membro fundador do grupo "Lelia Doura", forma parte do cuarteto "Luvas Verdes" e da compañía "Nova Galega de Danza", coa que está a presentar a súa última producción, "Engado".

XESÚS VIDAL (Técnicas de Baile) - Director artísticos do grupo "Gandaina". Recibiu varios premios como bailarín en diversos certamens. Na actualidade é membro de "Pepe Bahamonde Grupo".

ALBERTO COSTA (Técnicas de Percusión) - Fundador do cuarteto "Millaradas". Formou parte de "Xendra", "O Fiadeiro", "Rumbadeira", "Violia", "Foula" ou "Doela" óque segue pertencendo neste momento.

XURXO FERNÁNDEZ (Técnicas de Canto e Pandeireta) - Pandeireteiro do grupo "Xacarandaina". Psgraduado en Música Tradicional Galega pola USC, leva dez anos realizando gravacións de campo nas que recompila melodías populares.

LUIS CORREA (CARUNCHO) (O Canto e a Zanfona) - Membro fundador do rupo "Os Carunchos". Mestre de gaita e percusión. A personalidade do gaiteiro, a improvisación, os cantos de cego, a regueifa, a festa, ...

No ano 2007

Nesta XXV edición apostouse por resaltar o papel da muller na música tradicional. Así contamos con mestras cun contrastado curriculum. A coordinación do curso e todo o profesorado foi fiminino:

Mª LUISA SARMIENTO (Técnicas de Gaita) - Mestra de gaita e integrante do grupo Froitos do Deza e do dúo de gaitas e tamboril Canivela.

FELISA SEGADE OTERO (Técnicas de canto e pandeireta) que non puido asistir por motivos de saude e foi sustituida por MOTSE GARCÍA SANTAMARINA.

LOLA FERNÁNDEZ PARADA (Técnicas de percusión tradicional) - Mestra de percusión tradicional nas escolas de Ribeira, Porto do Son e A Coruña. Diplomada en Ed. Musical e colaboradora de grupos coma Ancoradoiro, Fiandola, Orfeón Terra a Nosa.

MERCEDES PRIETO MARTÍNEZ (Técnicas de baile tradicional) - Licenciada en danza pola Facultade de Motricidade Humana en Lisboa. Pertence a Asocicación Pé de Xumbo e exerce a docencia no Centro Galego de Lisboa.

Mª XOSÉ LÓPEZ VILAR (Técnicas de zanfona e canto) - Integrante de grupos coma Maxicas, Anamoura, Na Virada e Xistra. Foi membro da xunta directiva da AGG e participou en proxectos de concertos didácticos.

A coordinación do curso foi levada a cabo por MÓNICA FERNÁNDEZ FERNÁNDEZ

No ano 2008

PABLO SEOANE (Técnicas de Gaita, toque pechado) - Gañador de importantes premios, con 2 traballosdiscográficos e diversas colaboracións. Artesán de percusión tradicionalno obradoiro de “Sanín” e mestre en varias asociacións da zona de Muros.

FELISA SEGADE OTERO (Técnicas de Canto e Pandeireta) - Comezou a súa formación no 1977 nos grupos Don Bosco e Cantigas e agarimos de Santiago de Compostela. Compoñente e fundadora do grupo Leilia, desenrola a docencia en varios grupos, entre eles “Brincadeira”.

MIGUEL ANXO LÓPEZ BUJÁN “CHINO” (Técnicas de percusión tradicional) - Mestre de percusión tradicional en Monterroso e Melide. Membro do cuarteto “Saimeira” e do Grupo medieval “Acibreira”. Foi o primeiro alumno en rematar os cursos no conservatorio de música tradicional e folque de Lalín.

MIGUEL SOUTO OCAMPO (Técnicas de baile tradicional) - Membro fundador dos grupos “Trebón” e de “Os Carunchos”. Forma parte de grupos como “O Fiadeiro” e “Violia” entre outros. Gañador de varios premios en concursos de baile tradicional.

GERMÁN DÍAZ (Técnicas de zanfona) - Parte de varios proxectos internacionais. Ten o seu propio espectáculo. Pertenceu a Viellistic Orchesta en Francia. Pertenceu a “Laio”. Ten actuado por toda España, Europa e Arxelia.

A coordinación do curso foi levada a cabo por MÓNICA FERNÁNDEZ FERNÁNDEZ

---

Inscricións e Información Práctica

Nas últimas edicións, a duración do curso foi de tres días, aínda que en anteriores ocasións ten cuberto a Semana Santa completa. O horario ocupa todo o día, dende as 9:30 da mañá ata as 20:00 do serán.

No referente ás incricións pódense facer dende o momento da convocatoria do curso que, ainda que non ten unha data fixa, vense facendo un mes e medio antes da apertura do mesmo. A asociación, nese momento, fai comunicados á prensa, ós socios e a outros colectivos, así como ós anteriores participantes e a entidades relacionadas co mundo da Cultura Galega, tales como Casas Galegas de todo o Estado e do extranxeiro.

Os datos requiridos nas inscricións son os seguintes:
Nome e apelidos, DNI, teléfonos, enderezo, enderezo electrónico (se ten), código postal e localidade. Especialidade na que solicita inscribirse.

As inscricións pódense enviar a:

APARTADO DE CORREOS 344 - 27080 LUGO
FAX: 982 26 52 80
E-mail: inscricions@cantigasefrores.com

O prazo de inscripcións remata no momento que se cubren as prazas de cada especialidade.

---

Información de aloxamentos de lugo e algúns teléfonos de interese:

Gran Hotel Lugo (H****)
Avda. Ramón Ferreiro, 21
Tel. 982 224152

Hotel Santiago (H****)
Carretera de Santiago, Km, 3,200
Tel. 982 250318

Hotel HUSA Puerta de San Pedro (H***).
C/Río Neira, 29.
Tel. 982 222381

Hotel Méndez Núñez (HR***)
C/ Reina, 1.
Tel. 982 230711

Hotel Jorge I (H**)
Carretera de Vegadeo, km. 74
Tel. 982 223455

Hotel Torre de Núñez (H*)
Carretera N-VI, km, 496
Tel. 982 304040

Hotel Los Olmos (HR*)
Carretera de La Coruña, Km. 505
Tel. 982 200032

Hotel España(HR*)
C/Vilalba, 2.
Tel. 982 231540

Hotel Muralla(HR*)
C/ Miguel de Cervantes, 8
Tel. 982 254000

Hostal Leivas (HSR**)
Plaza de la Libertad, 10-12
Tel. 982 224689

Hostal Buenos Aires (HSR**)
Plaza Comandante Manso, 17
Tel. 982 225468

Hostal Mar de Plata (HSR**)
Ronda de Muralla, 5
Tel. 982 228910

Hostal Rivera (HSR**)
Ronda de Muralla, 21
Tel. 982 221037

San Roque (HSR**)
Plaza Comandante Manso, 11
Tel. 982 222708

Hostal Alba (HS*)
Calvo Sotelo, 1.
Tel. 982 226056

Hostal 511 (HS*)
Ronda de la Muralla, 36.
Tel. 982 227763

Hostal Paramés (HSR*)
C/ del Progreso, 28.
Tel. 982 226251

Hostal Muralla (HSR*)
Ronda de la Muralla, 36
Tel. 982 24 23 28

Pensión Residencia BRIOS
Tel. 982224352, 982241408

Hostal Fisterra.
Av. da Coruña, 223
Tel. 982218639

Hostal Pontevella
Montirón, 78
Tel. 982255089

Hostal Porta Santiago
Rda. Muralla, 176
Tel. 982221401

Hostal Restaurante Darío
Av da Coruña, 298
Tel. 982214751

CAMPING BEIRA RÍO.
Carretera de Lugo a Hombreiro, km. 0,700.
Tel. 982 211551

---

OFICINA DE TURISMO
Plaza Mayor 27 (galerías)
Tel. 982 23 13 61

ESTACIÓN DE AUTOBUSES
Praza da Constitución.
Tel. 982 223985

ESTACIÓN DE FERROCARRIL
Praza do Conde Fontao, s/n
Tel. 982 222141

CONCELLO
Praza Maior,
Tel. 982 297100

POLICÍA MUNINCIPAL
Plaza de Anxo López Pérez
982 092 / 982 297100

POLICÍA NACIONAL
C/ Chantada, 1-3
982 091 / 982 213424